Nhà Lý (1009 – 1225): dời đô Thăng Long, xây nhà nước và đánh Tống ở Như Nguyệt
Nhà Lý qua các mốc chính: chiếu dời đô 1010, quốc hiệu Đại Việt, luật Hình thư, kháng chiến chống Tống 1075 – 1077 và cách ôn bằng sơ đồ cùng AI.
#học sử với ai
Nhận biết ảnh lịch sử giả và ảnh "xưa" do AI tạo trên mạng xã hội
Ảnh đen trắng "hiếm có" về Việt Nam xưa ngày càng nhiều ảnh do AI tạo, ảnh ghép, ảnh gán sai chú thích. Dấu hiệu nhận biết, cách tìm ảnh ngược và kiểm nguồn lưu
Kiểm tra bài "bí ẩn lịch sử" trên mạng xã hội: năm câu hỏi trước khi chia sẻ
Bài và video "bí ẩn lịch sử", "sự thật ít ai biết" lan nhanh nhưng hay pha giai thoại, suy đoán. Năm câu hỏi kiểm nhanh và cách dùng AI tách khẳng định để kiểm.
AI bịa lịch sử: vì sao chatbot nói sai năm, tên, sự kiện và cách nhận ra
Chatbot trả lời lịch sử trôi chảy nhưng hay lệch năm, gộp nhân vật, bịa câu nói. Hiểu vì sao nó sai, năm loại lỗi thường gặp và cách tự kiểm trước khi chép.
Sử liệu gốc và sử liệu thứ cấp: phân biệt thế nào, dùng AI ra sao cho đúng
Sử liệu gốc là dấu vết do chính thời đại để lại, sử liệu thứ cấp là lời giải thích của người sau. Cách phân biệt, đặt câu hỏi cho từng nguồn và dùng AI hỗ trợ.
Chính sử và dã sử khác nhau thế nào: đọc cả hai mà không lẫn lộn
Chính sử do triều đình biên soạn, dã sử do tư nhân ghi chép, truyện kể. Mỗi loại mạnh yếu ra sao, vì sao AI hay trộn hai thứ và cách đọc song song cho đúng.
Kiểm chứng câu nói gán cho nhân vật lịch sử: danh ngôn thật hay được bịa ra
Nhiều câu danh ngôn gán cho nhân vật lịch sử không có trong văn bản nào. Dấu hiệu câu nói đáng ngờ, cách truy về văn bản gốc và cách dùng AI kiểm mà không bị lừ
Kiểm tra mốc năm lịch sử AI đưa ra: âm lịch, niên hiệu và những chỗ hay lệch
Năm lịch sử hay lệch vì âm lịch, niên hiệu, can chi lặp sáu mươi năm. Cách tự kiểm mốc năm AI đưa ra bằng dòng thời gian, tuổi nhân vật và đối chiếu nguồn.
Nguồn tra cứu lịch sử đáng tin: xếp thứ tự trước khi tin AI hay mạng xã hội
Tra lịch sử nên bắt đầu từ đâu: sách giáo khoa, sách chuyên khảo, bảo tàng, thư viện, bách khoa mở hay chatbot. Bậc thang độ tin cậy và cách ghi nguồn khi làm b
Câu lệnh buộc AI dẫn nguồn lịch sử và cách bắt "trích dẫn ma"
Bảo AI nêu nguồn chưa đủ: nó có thể bịa tên sách, số trang, tác giả. Bộ câu lệnh buộc AI minh bạch và quy trình kiểm từng nguồn để bắt trích dẫn không tồn tại.
Thuật ngữ lịch sử dễ nhầm: khởi nghĩa, kháng chiến, cải cách và cách tính thế kỷ
Phân biệt các thuật ngữ lịch sử hay nhầm như khởi nghĩa, kháng chiến, cải cách, cách mạng, triều đại; cách tính thế kỷ, năm trước Công nguyên và cách học từ mới
Hy Lạp và La Mã cổ đại: hiểu thành bang, cộng hoà, đế chế bằng một dòng thời gian
Học Hy Lạp và La Mã cổ đại theo dòng thời gian: thành bang Athens, Sparta, cộng hoà và đế chế La Mã, thành tựu còn lại hôm nay, câu lệnh AI ôn bài.